Egwyddorion Cadwraeth

 Egwyddorion Cadwraeth

Egwyddorion Cadwraeth

Egwyddorion Cadwraeth ar gyfer Rheoli Amgylchedd Hanesyddol Cymru mewn Ffordd Gynaliadwy

Cyhoeddodd Cadw Egwyddorion Cadwraeth ym mis Mawrth 2011. Byddwn yn defnyddio'r egwyddorion hyn i roi arweiniad i ni wrth wneud gwaith ar y 127 o henebion yn ein gofal yng Nghymru. Byddant hefyd yn rhoi arweiniad i ni wrth ystyried y ceisiadau am ganiatâd a grantiau a wneir i ni gan eraill. Mae egwyddorion Cadw yn adeiladu ar y rheini a nodwyd gan English Heritage yn 2008, a'r rheini a gyhoeddwyd gan sefydliadau megis yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol a'r National Trust for Scotland. Mae'r holl egwyddorion hyn yn rhannu'r un amcanion, sef cadw a gwella'r amgylchedd hanesyddol er budd cenedlaethau'r presennol a'r dyfodol. Mae Cadw, fel rhan o Lywodraeth Cymru, yn ymrwymedig i hyrwyddo datblygiad cynaliadwy a lles economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol pobl Cymru. Nod Egwyddorion Cadwraeth yw hyrwyddo diwylliant a threftadaeth gyfoethog Cymru fel cyfrwng i adfywio ac i feithrin cymeriad a natur unigryw leol.

Y chwe egwyddor ar gyfer rheoli amgylchedd hanesyddol Cymru mewn ffordd gynaliadwy yw:

  • Rheolir asedau hanesyddol er mwyn cynnal eu gwerth.
  • Mae deall arwyddocâd asedau hanesyddol yn hollbwysig.
  • Mae’r amgylchedd hanesyddol yn adnodd a rennir.
  • Bydd pawb yn gallu mynd ati i gynnal yr amgylchedd hanesyddol.
  • Rhaid i benderfyniadau ynghylch newid fod yn rhesymol, yn dryloyw ac yn gyson.
  • Rhaid cofnodi penderfyniadau a dysgu’r gwersi sy’n deillio ohonynt.

Ceir paragraffau'n egluro sut i gymhwyso pob un o'r egwyddorion hyn yn Egwyddorion Cadwraeth.

Er mwyn helpu Cadw ac eraill, mae adran o'r enw 'Deall Gwerthoedd Treftadaeth ac Asesu Arwyddocâd' wedi'i chynnwys. Mae'r adran hon yn diffinio pedwar o werthoedd treftadaeth:

  • gwerth tystiolaethol
  • gwerth hanesyddol
  • gwerth esthetig
  • gwerth cymunedol

Pan gaiff y dystiolaeth ar gyfer y gwerthoedd hyn eu casglu ynghyd a'i hasesu ar gyfer ased hanesyddol unigol neu ardal o dirwedd hanesyddol, bydd yn darparu'r sail ar gyfer gwneud Datganiad Arwyddocâd y gellir mesur effeithiau unrhyw newidiadau arfaethedig yn ei erbyn.

Yn olaf, mae'r ddogfen yn cynnwys adran o'r enw 'Egwyddorion Cadwraeth ar Waith'. Bydd yr adran hon yn rhoi arweiniad i Cadw wrth wneud penderfyniadau neu gynnig cyngor ar newidiadau i asedau hanesyddol arwyddocaol. Mae'n ystyried lefelau gwahanol o newid; o waith cynnal a chadw ac atgyweirio rheolaidd, gwaith adfer a gwaith newydd, i'r cynigion mwyaf niweidiol a dadleuol o bosibl lle y caiff asedau hanesyddol eu bygwth gan fuddiannau eraill tra phwysig neu'r angen i alluogi datblygiad.

Er y gellir barnu camau gweithredu Cadw yn erbyn ei egwyddorion cadwraeth, nid ydynt yn disodli Polisi Cynllunio Cymru Llywodraeth Cymru, na Chylchlythyrau 60/96 a 61/96 y Swyddfa Gymreig nac unrhyw Nodiadau Cyngor Technegol perthnasol. Dros amser, caiff yr egwyddorion hyn eu bwydo i mewn i bolisi cynllunio Llywodraeth Cymru ac mae Cadw yn annog pawb yng Nghymru sy'n gyfrifol am newidiadau i asedau hanesyddol i ddefnyddio'r egwyddorion hyn wrth ddatblygu eu cynigion.

Gwefannau

Polisi Cynllunio Cymru (Gwefan Llywodraeth Cymru)

Egwyddorion cadwraeth English Heritage (Gwefan EH)